استاندارد شارژ GB/T چیست؟ راهنمای کامل استاندارد چینی EV

Q: تفاوت اصلی پروتکل ارتباطی GB/T با CCS چیست؟

پروتکل ارتباطی (زبانی که خودرو و شارژر با آن صحبت میکنند) در GB/T از نوع CAN (Controller Area Network) است، در حالی که CCS از پروتکل PLC (Power-Line Communication) استفاده میکند. این تفاوت، دلیل اصلی نیاز به آداپتورهای هوشمند برای ترجمه سیگنالها بین این دو استاندارد است.

Q: ChaoJi دقیقاً به چه معناست؟

"ChaoJi" (超级) در زبان ماندارین به معنای "فوقالعاده" یا "سوپر" است که به توانایی این استاندارد جدید در دستیابی به نرخ شارژ فوق سریع اشاره دارد.

در این دانشنامه قصد داریم به سراغ یک استاندارد شارژ برویم که شاید نام آن کمتر از CCS یا CHAdeMO به گوشتان خورده باشد، اما در عمل، بر بزرگترین بازار خودروهای برقی جهان حکمرانی می‌کند؛ استاندارد شارژ GB/T. عبارت GB/T مخفف “Guobiao/TuiJian” (به معنی استاندارد ملی/توصیه شده) است و استاندارد رسمی کشور چین برای شارژ خودروهای برقی به شمار می‌رود. چرا شناخت این استاندارد اهمیت دارد؟ زیرا با افزایش روزافزون خودروهای چینی در بازارهای جهانی، احتمال مواجهه شما با این نوع کانکتور و پروتکل شارژ بیشتر و بیشتر می‌شود. در این مقاله، ما با همان رویکرد آموزشی و دقیق همیشگی، این استاندارد را برای شما کالبدشکافی خواهیم کرد.

تبلیغات ×

استاندارد GB/T به زبان ساده یعنی چه؟

در ساده‌ترین تعریف، استاندارد GB/T مجموعه‌ای از قوانین و مشخصات فنی است که کشور چین برای اطمینان از سازگاری بین تمام خودروهای برقی و ایستگاه‌های شارژ در آن کشور تدوین کرده است. این استاندارد، شکل فیزیکی کانکتورها (پریز و شاخه)، نحوه ارتباط بین خودرو و شارژر، ولتاژ و جریان مجاز و پروتکل‌های ایمنی را مشخص می‌کند.

این استاندارد دو عضو اصلی و کاملاً مجزا دارد:

GB/T ۲۰۲۳۴.۲: برای شارژ AC (جریان متناوب)
GB/T ۲۰۲۳۴.۳: برای شارژ DC (جریان مستقیم)

یک تشبیه ساده؛ انواع پریزهای برق خانگی

تصور کنید به کشورهای مختلف سفر می‌کنید. پریزهای برق در بریتانیا (سه شاخه مستطیلی)، اروپا (دو شاخه گرد) و آمریکا (دو شاخه تخت) با یکدیگر متفاوت هستند. شما برای استفاده از وسایل برقی خود در هر کشور، نیاز به یک آداپتور مخصوص دارید. استانداردهای شارژ خودروهای برقی نیز دقیقاً همین نقش را ایفا می‌کنند. GB/T، پریز استاندارد و بومی کشور چین است، همانطور که CCS در اروپا و آمریکای شمالی و CHAdeMO در ژاپن استانداردهای غالب هستند.

تبلیغات ×

کالبدشکافی عمیق؛ تفاوت‌های فنی GB/T AC و GB/T DC

برخلاف استاندارد CCS که از یک پورت یکپارچه برای شارژ AC و DC استفاده می‌کند، استاندارد GB/T از دو پورت کاملاً مجزا و متفاوت برای این دو نوع شارژ بهره می‌برد.

شارژ AC (استاندارد GB/T ۲۰۲۳۴.۲)

این کانکتور برای شارژ کندتر در خانه، محل کار یا مقاصد عمومی طراحی شده است.

شکل ظاهری: این کانکتور از لحاظ ظاهری شباهت بسیار زیادی به کانکتور اروپایی Type ۲ (Mennekes) دارد، اما با تفاوت‌های کلیدی در طراحی پین‌ها و ابعاد که آن را ناسازگار می‌کند. در حالی که کانکتور Type ۲ دارای بخش‌های صاف در بالای دایره خود است، کانکتور GB/T AC کاملاً گرد است.
نوع جریان: تک‌فاز یا سه‌فاز AC.
حداکثر توان: معمولاً تا ۲۲ کیلووات (در حالت سه‌فاز) پشتیبانی می‌کند، اما توان‌های رایج آن ۷.۴ کیلووات (تک‌فاز) است.
کاربرد: شارژ شبانه در منزل یا شارژ چند ساعته در پارکینگ‌های عمومی و مراکز خرید.

شارژ DC (استاندارد GB/T ۲۰۲۳۴.۳)

این کانکتور برای شارژ سریع در ایستگاه‌های عمومی و بین‌راهی طراحی شده است.

شکل ظاهری: یک کانکتور بزرگ و دایره‌ای شکل با دو پین اصلی بزرگ برای انتقال قدرت DC در بالا و پایین و چندین پین ارتباطی و کمکی در وسط. این کانکتور هیچ شباهتی به کانکتورهای CCS یا CHAdeMO ندارد.
نوع جریان: جریان مستقیم (DC)
حداکثر توان: نسخه‌های اولیه این استاندارد تا حدود ۱۲۰ کیلووات را پشتیبانی می‌کردند، اما نسخه‌های جدیدتر می‌توانند به توان‌های ۲۵۰ کیلووات و حتی بالاتر دست یابند.
کاربرد: شارژ سریع در بزرگراه‌ها که می‌تواند باتری را در مدت ۲۰ تا ۴۰ دقیقه به ۸۰ درصد ظرفیت برساند.

ویژگی	GB/T AC	GB/T DC
نام استاندارد	GB/T ۲۰۲۳۴.۲	GB/T ۲۰۲۳۴.۳
نوع جریان	متناوب (AC)	مستقیم (DC)
حداکثر توان رایج	۷.۴ کیلووات / ۲۲ کیلووات	۲۵۰ کیلووات+
محل استفاده	خانه، پارکینگ عمومی	ایستگاه‌های شارژ سریع
شکل ظاهری	گرد، شبیه Type ۲	گرد و بزرگ با پین‌های قدرت DC

آینده GB/T و همکاری با ژاپن (استاندارد ChaoJi)

یکی از نقاط ضعف تاریخی استانداردهای GB/T DC و CHAdeMO، محدودیت در حداکثر توان قابل انتقال در مقایسه با نسخه‌های جدیدتر CCS بود. برای حل این مشکل و ایجاد یک استاندارد فوق سریعِ واحد، چین و ژاپن یک همکاری استراتژیک را آغاز کردند.

تبلیغات ×

نتیجه این همکاری، توسعه یک استاندارد نسل بعدی به نام ChaoJi است.

هدف: ایجاد یک پروتکل و کانکتور شارژ DC جدید که بتواند توان‌های بسیار بالا (تا ۹۰۰ کیلووات) را پشتیبانی کند.
ویژگی‌ها: این کانکتور جدید از لحاظ فیزیکی با GB/T DC و CHAdeMO متفاوت است اما با استفاده از یک آداپتور ساده، با هر دوی آن‌ها سازگاری خواهد داشت.
آینده: ChaoJi قرار است در آینده جایگزین استانداردهای GB/T DC و CHAdeMO شود و یک اکوسیستم شارژ قدرتمند و یکپارچه در سراسر آسیا (و شاید جهان) ایجاد کند.

این پروژه مشترک که به آن CHAdeMO ۳.۰ نیز گفته می‌شود، نشان‌دهنده عزم جدی قدرت‌های بزرگ صنعت خودروی آسیا برای رقابت با استاندارد CCS است.

[اینجا یک تصویر از کانکتور جدید ChaoJi در کنار کانکتورهای GB/T DC و CHAdeMO برای مقایسه قرار داده شود]

کاربرد عملی؛ چه زمانی با GB/T روبرو می‌شوید؟

در داخل چین: اگر در چین زندگی یا رانندگی کنید، این تنها استانداردی است که با آن سروکار خواهید داشت.
خودروهای وارداتی چینی: با افزایش صادرات خودروهای برقی از برندهای چینی مانند BYD, NIO, XPeng, MG و… به بازارهای جهانی، این خودروها ممکن است با پورت شارژ GB/T عرضه شوند. البته بسیاری از این شرکت‌ها برای بازارهای صادراتی (مانند اروپا)، خودروهای خود را با پورت استاندارد همان منطقه (مثلاً CCS2) تولید می‌کنند.
نیاز به آداپتور: اگر خودرویی با پورت GB/T را در کشوری که از استاندارد CCS یا Type ۲ استفاده می‌کند خریداری کنید، برای استفاده از زیرساخت شارژ عمومی به آداپتورهای مخصوص نیاز خواهید داشت. این آداپتورها باید بتوانند نه تنها اتصال فیزیکی، بلکه پروتکل‌های ارتباطی بین خودرو و شارژر را نیز ترجمه کنند.

نکات کلیدی

GB/T استاندارد ملی شارژ خودروهای برقی در چین، بزرگترین بازار EV جهان، است.

این استاندارد از دو پورت کاملاً مجزا برای شارژ AC (کند) و DC (سریع) استفاده می‌کند.

کانکتور GB/T AC شبیه به Type ۲ اروپایی است اما با آن سازگار نیست.

آینده این استاندارد در بخش DC، با استاندارد ژاپنی CHAdeMO در پروژه‌ای به نام ChaoJi گره خورده است که هدف آن دستیابی به توان‌های شارژ فوق سریع (تا ۹۰۰ کیلووات) است.

خودروهای چینی صادر شده به بازارهای دیگر ممکن است پورت شارژ استاندارد همان منطقه را داشته باشند، اما در غیر این صورت، برای شارژ به آداپتور نیاز خواهند داشت.

جمع‌بندی؛ استانداردی که نباید نادیده گرفت

اگرچه استاندارد شارژ GB/T ممکن است در حال حاضر خارج از مرزهای چین چندان رایج نباشد، اما با توجه به قدرت روزافزون صنعت خودروسازی این کشور، شناخت آن اهمیت فزاینده‌ای پیدا می‌کند. این استاندارد که ستون فقرات زیرساخت شارژ در بزرگترین بازار خودروی برقی جهان است، با پروژه بلندپروازانه ChaoJi در حال برداشتن گام‌های بزرگی برای تبدیل شدن به یک بازیگر قدرتمند جهانی در عرصه شارژ سریع است. به عنوان یک کاربر یا علاقه‌مند به دنیای خودروهای برقی، دانستن تفاوت‌های این استاندارد با سایر استانداردها، شما را برای مواجهه با موج جدیدی از خودروهای برقی که در راه بازارهای جهانی هستند، آماده‌تر می‌کند.

تبلیغات ×

سوالات متداول

آیا می‌توانم یک خودروی با پورت GB/T را در اروپا شارژ کنم؟

بله، اما به یک آداپتور باکیفیت نیاز دارید. برای شارژ AC، به یک آداپتور GB/T به Type ۲ و برای شارژ DC، به یک آداپتور GB/T به CCS2 نیاز خواهید داشت. این آداپتورها باید از نظر ایمنی تایید شده باشند.

چرا چین از استاندارد CCS که در حال جهانی شدن است، استفاده نمی‌کند؟

چین به عنوان بزرگترین بازار خودروی برقی، ترجیح داد استاندارد ملی خود را توسعه دهد تا کنترل کاملی بر روی فناوری، پروتکل‌های امنیتی و توسعه آینده آن داشته باشد و از وابستگی به استانداردهای غربی جلوگیری کند. این یک تصمیم استراتژیک صنعتی است.

تفاوت اصلی پروتکل ارتباطی GB/T با CCS چیست؟

پروتکل ارتباطی (زبانی که خودرو و شارژر با آن صحبت می‌کنند) در GB/T از نوع CAN (Controller Area Network) است، در حالی که CCS از پروتکل PLC (Power-Line Communication) استفاده می‌کند. این تفاوت، دلیل اصلی نیاز به آداپتورهای هوشمند برای ترجمه سیگنال‌ها بین این دو استاندارد است.

آیا خودروهای تسلا که در چین فروخته می‌شوند از استاندارد GB/T استفاده می‌کنند؟

بله. خودروهای تسلا که در کارخانه گیگافکتوری شانگهای تولید و در بازار چین عرضه می‌شوند، به جای پورت اختصاصی تسلا (NACS) یا CCS، به پورت‌های دوگانه GB/T (یکی برای AC و یکی برای DC) مجهز هستند تا با زیرساخت شارژ ملی این کشور سازگار باشند.

تبلیغات ×