چه بر سر تسلا رودستر جدید آمده است؟

زمانی که تسلا در سال ۲۰۱۷ از نسل دوم تسلا رودستر رونمایی کرد، این رویداد چیزی فراتر از معرفی یک خودرو بود؛ نمایشی از قدرت تکنولوژیک که آینده صنعت خودروسازی را به چالش می‌کشید. وعده‌های ایلان ماسک برای این ابرخودروی برقی شگفت‌انگیز به نظر می‌رسید: شتاب صفر تا صد کیلومتر بر ساعت در کمتر از دو ثانیه، پیمایش خیره‌کننده ۶۲۰ مایلی (حدود ۹۹۸ کیلومتر) و عرضه در سال ۲۰۲۰. اکنون، نزدیک به هشت سال از آن رونمایی پر زرق و برق و پنج سال پس از موعد اولیه عرضه، تسلا رودستر ۲.۰ همچنان در برزخ توسعه گرفتار است و هیچ نشانه قطعی از ورود آن به جاده‌ها دیده نمی‌شود. اخیراً، سم آلتمن، مدیرعامل شرکت OpenAI، با انتشار پستی در شبکه X (توییتر سابق) اعلام کرد که پس از ۷.۵ سال انتظار، تلاش کرده است تا رزرو خود را لغو و پیش‌پرداخت ۵۰٬۰۰۰ دلاری خود را پس بگیرد. اگرچه این اقدام برای فردی در جایگاه آلتمن شاید بیش از آنکه مالی باشد، بازتابی از اختلافات او با ماسک تلقی شود، اما نکته اساسی پابرجاست: تاخیرهای این پروژه از حد منطقی عبور کرده است. در شرایطی که کسب‌وکار خودرویی تسلا با چالش‌های جدی دست و پنجه نرم می‌کند، این سوال مطرح می‌شود که آیا یک ابرخودروی ۲۰۰٬۰۰۰ دلاری، آخرین چیزی نیست که تسلا در حال حاضر به آن نیاز دارد؟

تبلیغات ×

نسل اول تسلا رودستر که در اواخر دهه ۲۰۰۰ بر پایه یک شاسی سبک‌وزن لوتوس توسعه یافت، بیشتر نقش اثبات مفهومی و معرفی این استارت‌آپ به جهان را ایفا می‌کرد. اما رونمایی از نسل دوم در سال ۲۰۱۷، همزمان با آغاز تولید انبوه مدل ۳، نشانه‌ای از ورود تسلا به لیگ بزرگان و پایانی بر سلطه خودروسازان سنتی تلقی می‌شد. با این حال، روند تاخیرها به سرعت آغاز گردید. در ادامه، جدول زمانی این وعده‌های مکرر را مرور می‌کنیم:

در تمام این مدت، ایلان ماسک با وعده‌های اغراق‌آمیزتر، رویای رودستر را زنده نگه داشته است. اکنون دیگر شتاب زیر دو ثانیه مطرح نیست؛ صحبت از شتاب زیر یک ثانیه است. همچنین «پکیج SpaceX» با پیشرانه هوای سرد، قابلیت شناور شدن در فواصل کوتاه را به آن خواهد بخشید. او بارها اشاره کرده که این محصول «به‌سختی» می‌توان آن را یک خودرو نامید. اخیراً نیز در پادکست جو روگن، ماسک قویاً به قابلیت پرواز آن اشاره و وعده نمایش نمونه اولیه در ماه‌های آینده را داد. شاید این بار واقعاً خبری در راه باشد، اما آیا این همان چیزی است که تسلا نیاز دارد؟ پاسخ منفی به نظر می‌رسد. کسب‌وکار خودرویی تسلا پس از یک دوره رشد نجومی، نزدیک به دو سال است که در رکود نسبی قرار دارد. نسخه‌های تازه‌نفس مدل ۳ و مدل Y نتوانسته‌اند به افزایش فروش کمک کنند و پس از ثبت اولین افت فروش سالانه در بیش از یک دهه گذشته در سال ۲۰۲۴، به نظر می‌رسد سال ۲۰۲۵ نیز تکرار همین روند را تجربه کند.

تسلا، مانند سایر رقبا، با چالش پایان یافتن اعتبارات مالیاتی خودروهای برقی مواجه است، اما برخلاف آن‌ها، از عرضه مدل‌های واقعاً جدید که موج تازه‌ای از رشد فروش را ایجاد کنند، سر باز می‌زند. زمانی که تحلیلگران وال استریت، سرمایه‌گذاران و طرفداران تسلا خواستار اخباری از محصولات جدید می‌شوند، منظورشان یک ابرخودروی گران‌قیمت با جذابیت محدود نیست. آنچه تسلا کم دارد، یک یا دو مدل برقی جدید در بازار انبوه و مقرون‌به‌صرفه است؛ محصولی که می‌تواند به پذیرش گسترده‌تر خودروهای برقی کمک کند و با ماموریت دیرینه تسلا یعنی «تسریع گذار جهان به انرژی پایدار» همسو باشد. عرضه تریم‌های ارزان‌تر مدل ۳ و Y در ماه اکتبر نیز نتوانست منتقدان را ساکت کند، زیرا این مدل‌ها فاقد جهت‌گیری طراحی نوین یا پیشرفت فناورانه چشمگیر بودند. البته خودروهای پرچمدار و گران‌قیمت می‌توانند ویترینی برای نمایش فناوری یک شرکت باشند، اما تسلا پیش از این سایبرتراک را در این نقش معرفی کرده است؛ محصولی با فناوری‌های نوین مانند فرمان‌پذیری چهار چرخ و بدن ضدگلوله که البته با فروش حدود ۲۰٬۰۰۰ دستگاه در سال جاری، فاصله‌ای نجومی با پیش‌بینی اولیه ۲۵۰٬۰۰۰ دستگاهی داشته و یک شکست تجاری محسوب می‌شود.

تبلیغات ×

مشخص نیست چرا تسلا باید منابع خود را صرف ساخت یک پرچمدار کم‌تیراژ دیگر کند، در حالی که خط لوله محصولات آتی آن تقریباً به طور انحصاری از پروژه‌های بلندپروازانه پر شده است. «سایبرکب»، یک روبوتاکسی دو سرنشینه علمی-تخیلی، قرار است سال آینده بدون فرمان و پدال وارد خط تولید شود؛ پروژه‌ای که ماسک روی فروش عظیم آن حساب باز کرده، اما تسلا هنوز موفق به استقرار خودروهای خودران بدون ناظر ایمنی نشده است. همزمان، «روبوون» (Robovan) خودران نیز بدون هیچ جدول زمانی مشخصی رونمایی شد. تنها استثنا در این میان، کامیون «Semi» است که همزمان با رودستر معرفی شد اما پیشرفت واقعی‌تری داشته است؛ این کشنده در ناوگان‌های آزمایشی استفاده می‌شود، کارخانه اختصاصی آن در دست ساخت است و بازاری واقعی برای آن وجود دارد. در مقابل، هیچ نشانه ملموسی از پیشرفت رودستر، جز توییت‌های گاه‌وبیگاه، در دست نیست. تا زمانی که تسلا همچنان در تجارت ساخت خودرو فعالیت می‌کند، منطقی‌تر آن است که خودروهایی بسازد که برای کسب‌وکار فعلی‌اش معنا و توجیه اقتصادی داشته باشند.

تبلیغات ×